Jak odczytać tabliczkę znamionową silnika elektrycznego?
4 min przeczytania
Żeby odczytać tabliczkę znamionową silnika elektrycznego, najpierw znajdź wiersz z częstotliwością, a następnie odczytaj z tego samego zestawu danych moc, napięcie, prąd i obroty. Przy dwóch napięciach zachowaj kolejność symboli Δ i Y oraz odpowiadających im prądów. To pozwoli przekazać serwisowi komplet danych bez zgadywania, która liczba do której należy.
Przykładowa tabliczka znamionowa silnika trójfazowego
Poniżej uproszczona tabliczka edukacyjna czterobiegunowego silnika asynchronicznego. Wartości pochodzą z danych katalogowych jednego modelu dla 50 Hz. Na rzeczywistej tabliczce układ pól może być inny.
| Oznaczenie | Przykładowa wartość | Co oznacza w praktyce |
|---|---|---|
| Typ | 0.7543TECAB34-IE2 | Kod pozwalający wyszukać kartę konkretnego wykonania. |
| Zasilanie | 3~ | Trójfazowy prąd przemienny. |
| Moc P₂ | 0,75 kW | Znamionowa moc mechaniczna na wale. |
| Napięcie U | 230 V Δ / 400 V Y | Dwa znamionowe napięcia międzyfazowe przypisane do dwóch układów uzwojeń. |
| Prąd I | 3,14 A / 1,81 A | Prąd przewodowy przy obciążeniu znamionowym, w kolejności jak wyżej. |
| Częstotliwość f | 50 Hz | Częstotliwość zasilania dla przedstawionych parametrów. |
| Prędkość n | 1410 obr./min | Prędkość wału przy obciążeniu znamionowym. |
| Stopień ochrony | IP55 | Ochrona przed pyłem w ilości szkodliwej dla pracy i przed strugami wody. |
| Rodzaj pracy | S1 | Praca ciągła przy stałym obciążeniu, wystarczająco długo, by silnik osiągnął równowagę cieplną. |
Jak odczytać tabliczkę znamionową silnika elektrycznego krok po kroku
Typ i zasilanie
Zacznij od pełnego kodu typu. Końcówki oznaczenia mogą rozróżniać wykonania o tej samej mocy. Symbol 3~ oznacza silnik trójfazowy na prąd przemienny. Przy poszukiwaniu dokumentacji zachowaj również oznaczenia po myślnikach i kropkach.
Moc znamionowa silnika w kW
Kilowaty określają tutaj moc mechaniczną dostępną na wale przy pracy znamionowej. Silnik pobiera w tych warunkach więcej mocy czynnej, bo część energii zamienia się w ciepło i pokrywa inne straty. Dla 0,75 kW na wale i sprawności katalogowej 79,6% pobór wynosi około 0,94 kW przy obciążeniu znamionowym. Przy innym obciążeniu zmieniają się zarówno pobór, jak i sprawność.
Napięcie w V i prąd znamionowy w A
V to wolty, a A to ampery. Napięcia 230 i 400 V w tym przykładzie są mierzone między fazami. Δ oznacza trójkąt, a Y gwiazdę. W tym zapisie 230 V Δ odpowiada 3,14 A, a 400 V Y odpowiada 1,81 A. Jeśli producent podaje wartości w osobnych wierszach lub w innej kolejności, przyporządkuj je według symboli i opisów w jego dokumentacji.
Prąd znamionowy odnosi się do ustalonej pracy przy obciążeniu znamionowym. Przy rozruchu bezpośrednim silnika asynchronicznego prąd jest zwykle wyraźnie wyższy. Jego wartość zależy od silnika i sposobu rozruchu. Szukaj jej osobno w karcie katalogowej, na przykład jako stosunku prądu rozruchowego do znamionowego. Zestawienie z tabliczki służy do identyfikacji parametrów. Podłączenie wymaga dokumentacji danego egzemplarza i sprawdzenia instalacji przez osobę z odpowiednimi kwalifikacjami.
Częstotliwość w Hz i obroty znamionowe
Hz to herce, czyli cykle na sekundę. Przy tej samej liczbie biegunów wyższa częstotliwość oznacza wyższą prędkość synchroniczną pola magnetycznego. Obliczysz ją, mnożąc częstotliwość w hercach przez 120 i dzieląc przez liczbę biegunów. Dla 50 Hz i czterech biegunów wychodzi 1500 obr./min. Wał ma znamionowo 1410 obr./min, czyli obraca się wolniej od pola. Ta różnica wynika z poślizgu i zmienia się wraz z obciążeniem. Na tabliczce obroty mogą być zapisane jako obr./min, rpm lub min⁻¹.
Stopień ochrony IP i rodzaj pracy
W IP55 pierwsza cyfra dotyczy ochrony przed dostępem do niebezpiecznych części i wnikaniem ciał stałych, a druga ochrony przed wodą. IP55 obejmuje ochronę przed strugami wody. Przy doborze zamiennika sprawdź też rodzaj pracy. S1 oznacza pracę ciągłą, a inne oznaczenia mogą dotyczyć pracy krótkotrwałej lub cyklicznej.
Co przygotować przed zakupem zamiennika lub rozmową z serwisem
Zrób ostre zdjęcie całej tabliczki oraz osobne zdjęcia mocowania i wału. Spisz producenta, pełny typ, numer seryjny, moc, napięcia, symbole Δ i Y, prądy, częstotliwość, obroty, IP oraz rodzaj pracy. Przy zamienniku porównaj także montaż na łapach lub kołnierzu, wymiary wału i rozstaw mocowań. Zgłoś obecność hamulca, czujnika lub innego wyposażenia.
Gdy część oznaczeń jest nieczytelna, zrób zdjęcie pod innym kątem, przy świetle padającym z boku. Szukaj karty katalogowej po producencie i pełnym kodzie. Jeśli brakuje fragmentu oznaczenia, przekaż zdjęcie i numer seryjny serwisowi. Podobny wygląd obudowy nie wystarcza do ustalenia napięcia ani prądu.
FAQ
Czy napis 230/400 V oznacza zasilanie ze zwykłego gniazdka 230 V?
W przykładzie 3~ i 230 V Δ oznaczają trójfazowe zasilanie o napięciu 230 V między fazami. Zwykłe gniazdko 230 V jest jednofazowe. Sam zapis liczbowy trzeba odczytać razem z oznaczeniem liczby faz.
Czy silnik o tej samej mocy i obrotach będzie pasował jako zamiennik?
Porównaj też parametry elektryczne, rodzaj pracy, ochronę IP, mocowanie, wymiary wału i wyposażenie. Dwa silniki o tej samej mocy i obrotach mogą mieć inny kołnierz lub inaczej znosić rozruch pod obciążeniem.
Co zrobić, gdy na tabliczce są osobne wiersze 50 i 60 Hz?
Odczytaj pełny zestaw danych z wiersza odpowiadającego rozpatrywanej częstotliwości. Napięcie, prąd, moc i obroty mogą się różnić między wierszami.
